U zit samen aan tafel en drinkt een kop koffie. Er wordt weinig gezegd. Misschien vraagt u zich af of uw bezoek wel genoeg betekent.
Toch hoeft waardevol contact niet altijd uit een lang gesprek te bestaan.
Een glimlach, samen naar muziek luisteren, een hand vasthouden of rustig naast elkaar zitten kan ook een prettig moment zijn. Zeker wanneer gesprekken anders verlopen dan vroeger, kunnen kleine vormen van contact veel betekenis krijgen.
Als dochter, zoon, partner of mantelzorger hoeft u niet ieder stil moment op te vullen. Samen zijn kan op zichzelf al waardevol zijn.
Contact is meer dan praten
We denken bij contact vaak aan een gesprek. We stellen vragen, vertellen iets en verwachten een reactie.
Bij iemand met dementie kan dat anders gaan. Misschien duurt het langer voordat uw vader antwoord geeft. Misschien vertelt uw moeder hetzelfde verhaal meerdere keren. Of misschien heeft iemand op dat moment weinig behoefte aan praten.
Dat betekent niet dat er geen contact is.
Een blik, een glimlach of een gebaar kan ook veel zeggen. Soms ontstaat juist rust wanneer er minder nadruk ligt op woorden.
Samen iets doen kan helpen
Naast elkaar iets doen voelt soms prettiger dan tegenover elkaar zitten en vragen stellen.
Denk bijvoorbeeld aan samen:
- koffie of thee drinken
- een fotoalbum bekijken
- een stukje wandelen
- muziek luisteren
- bloemen verzorgen
- de krant bekijken
U hoeft daarbij niet voortdurend te praten.
Misschien begint uw vader mee te neuriën met een bekend liedje. Of ziet u uw moeder glimlachen bij een oude foto. Dat kan al een mooi moment van contact zijn.
Sluit aan bij wat iemand prettig vindt
Ieder mens is anders. De een vindt lichamelijk contact prettig, terwijl een ander liever wat meer afstand houdt. Sommige mensen houden van veel bezoek, terwijl anderen sneller behoefte hebben aan rust.
Daarom helpt het om goed te kijken naar wie iemand is.
Wat vond uw vader vroeger prettig? Waar kon uw moeder lang mee bezig zijn? Welke muziek, activiteiten of onderwerpen passen bij haar?
Dat uitgangspunt staat ook centraal binnen de persoonlijke zorg bij dementie van Martha Flora. Het levensverhaal, de gewoontes en voorkeuren van iemand helpen om beter aan te sluiten bij wat prettig voelt.
Houd vragen eenvoudig
Wilt u graag een gesprek beginnen? Dan kan het helpen om vragen eenvoudig te houden.
In plaats van te vragen: “Weet u nog waar we vroeger altijd op vakantie gingen?” kunt u bijvoorbeeld zeggen: “We gingen vroeger vaak naar Frankrijk. Ik vond dat altijd gezellige vakanties.”
Zo hoeft iemand niet eerst naar het juiste antwoord te zoeken.
Ook een eenvoudige keuze kan prettig zijn. Bijvoorbeeld: “Wilt u koffie of thee?” of “Zullen we even buiten zitten?”
Geef daarna rustig de tijd om te reageren.
U hoeft niet altijd te corrigeren
Soms vertelt uw vader of moeder iets dat volgens u niet klopt. Misschien worden gebeurtenissen door elkaar gehaald.
Uw eerste reactie kan zijn om dit te verbeteren. Toch hoeft dat niet altijd.
Het kan prettiger zijn om te luisteren naar het gevoel achter wat iemand zegt.
Als uw moeder bijvoorbeeld vertelt dat ze naar huis moet omdat haar kinderen straks thuiskomen, kunt u reageren op haar zorgzaamheid: “U heeft altijd goed voor uw gezin gezorgd.”
Zo blijft het gesprek warm en rustig.
Uw aanwezigheid telt
Als familielid kunt u soms onzeker worden wanneer het contact verandert.
Misschien krijgt u minder reactie dan vroeger. Of een bezoek loopt anders dan u had gehoopt.
Probeer uzelf dan niet de opdracht te geven om ieder bezoek bijzonder te maken.
Rustig aanwezig zijn is ook contact. Samen koffie drinken, naar buiten kijken of luisteren naar muziek kan genoeg zijn.
Bij Martha Flora is echte aandacht voor mensen met dementie daarom een belangrijk uitgangspunt. Niet alleen wat iemand zegt telt, maar ook wat iemand prettig vindt, hoe iemand reageert en wat op dat moment nodig lijkt.
Kleine momenten lijken soms eenvoudig. Toch kunnen juist die momenten helpen om de band met uw vader, moeder of partner warm en vertrouwd te houden.